Историјата на македонскиот народ за време на османлиското владеење не претставува пасивен опстанок, туку динамичен, повеќеслоен и континуиран процес на зачувување на етнокултурниот идентитет и борба за социјална и политичка слобода.
Во македонската колективна меморија Илинденското востание претставува темел на државотворната идеја и вечен симбол на борбата за слобода, но во август и септември 1903 година Македонија стана една од главните глобални вести.
Во својата статија „Македонија“ објавена во 1903 година, словенечкиот етнолог и публицист Нико Жупанич ја поставува Македонија не само како локално туку како светско прашање. Тој категорично нагласува: „Ликвидацијата на турското господство е пред врата.